Ngành nghề mới đòi hỏi đào tạo phải thay đổi

14/12/2018 14:33 GMT+7

TTO - Nhiều ngành nghề mới sẽ xuất hiện đòi hỏi các trường phải cập nhật và thay đổi phương pháp đào tạo, đáp ứng như cầu nhân lực trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0.

Ngành nghề mới đòi hỏi đào tạo phải thay đổi - Ảnh 1.

Sinh viên chương trình đào tạo theo tiêu chuẩn Đức của Trường CĐ Lilama 2 học thực hành tại nhà máy của Bosch Việt Nam - Ảnh: M.G.

Theo nghiên cứu của ĐH Oxford, những ứng dụng CNTT và robot sẽ loại bỏ ½ lực lượng lao động trong hai thập kỷ tới. Những nước phát triển sẽ bị tác động nhiều nhất. 

Chuẩn bị cho ngành nghề mới

Trong một hội thảo về giáo dục trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 gần đây, ông Dương Đình Dũng - Trường CĐ Kinh tế kỹ thuật TP.HCM - dẫn thông tin từ GS Phùng Quốc Định - ĐH Deakin, Australia - cho biết cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 sẽ làm thay đổi lực lượng lao động trong ba lĩnh vực chính: kỹ thuật số (dữ liệu lớn, vạn vật kết nối internet, trí tuệ nhân tạo), công nghệ sinh học (ứng dụng trong nông nghiệp, thủy sản, y dược, chế biến thực phẩm, bảo vệ môi trường, năng lượng tái tạo…) và vật lý (robot thế hệ mới, xe tự lái, công nghệ nano…). 

Điều này sẽ dẫn đến xu thế việc làm cũng sẽ có nhiều thay đổi. Những ngành nghề được coi là trọng tâm của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 là kỹ sư phát triển phần mềm robot, kỹ sư phát triển công nghệ in 3D, chuyên gia phân tích thông tin y tế, dược phẩm sinh học… 

Nhiều ngành nghề có thể biến mất hoàn toàn bởi xe tự lái có thể thay thế tài xế, robot có thể làm hàng loạt công việc trong nhà hàng, khách sạn, nông nghiệp…

Cũng theo ông Dũng, nhiều quốc gia đã ráo riết chuẩn bị nhân lực cho những lĩnh vực và ngành nghề mới. Hiện nay đã hình thành những nghề đào tạo mới, đặc biệt là những nghề liên quan đến sự tương tác giữa con người và máy móc như trợ lý ảo, thư ký ảo… Trên không gian điện toán đám mây đã hình thành phòng học ảo, giáo viên ảo.

Trong khi đó, PGS.TS Đinh Đức Anh Vũ - ĐHQG TP.HCM - cho rằng chương trình của các cơ sở đào tạo Việt Nam hiện nay vẫn chưa linh hoạt, nội dung chưa phù hợp với xu thế thị trường lao động cách mạng công nghiệp 4.0."Trong cuộc cách mạng này, giáo dục nghề nghiệp phải cập nhật nhanh danh mục nghề đào tạo và chương trình sẽ phải điều chỉnh, cập nhật liên tục" - ông Vũ nói.

Ở vai trò nhà quản lý, TS Trương Anh Dũng - phó tổng cục trưởng Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp, Bộ LĐTB&XH - cho biết năm 2019 sẽ đẩy mạnh trọng tâm đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp. Trong xu thế 4.0, một số nghề có thể bị thay thế và nhiều ngành nghề mới sẽ xuất hiện. Bộ đang rà soát các ngành nghề mới phát sinh để đưa vào đào tạo nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực trong xu thế thay đổi của thế giới.

Trường học cần thích ứng và thay đổi

Theo ý kiến nhiều chyên gia, việc đào tạo trong các trường ĐH, CĐ cần phải có sự thay đổi mạnh mẽ cả về cơ cấu ngành nghề, chương trình và phương pháp đào tạo mới có thể đáp ứng được nhu cầu lao động trong xu thế 4.0. Bên cạnh đó, năng suất lao động của Việt Nam đã qua đào tạo còn thấp so với trung bình của thế giới và khu vực. Việc đổi mới đào tạo là yêu cầu cấp thiết đối với các cơ sở đào tạo hiện nay.

Để tránh bị đào thải, ông Phạm Hoàng Nhân - Trường ĐH Công nghệ Sài Gòn - đề xuất các cơ sở đào tạo cần phát triển đào tạo trực tuyến, phát triển ngành tự động hóa, nghiên cứu sâu về các lĩnh vực kỹ thuật số, công nghệ thông tin, năng lượng và vật liệu mới, nhất là nghiên cứu tương tác giữa người và máy.

Ông Trần Anh Tuấn - Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo nhu cầu nguồn nhân lực và thông tin thị trường lao động TP.HCM - cho rằng tác động của cách mạng công nghiệp 4.0 khiến cho các ngành nghề sẽ chuyển đổi, phát triển, người lao động phải thích ứng được điều đó. Để chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho cuộc cách mạng 4.0, ngành nghề đào tạo phải phát triển theo hướng tích hợp của nhiều lĩnh vực; trong đó cốt lõi là công nghệ thông tin.

Trong khi đó, nhiều ý kiến cho rằng việc kết nối doanh nghiệp, trường học cũng là một trong những giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo, nhất là trong thời đại 4.0. Khi đó, trường và doanh nghiệp sẽ kết hợp để xây dựng các phòng thí nghiệm, mô phỏng hiện đại giúp nghiên cứu chuyên sâu và có thể triển khai các phòng học ảo, thầy giáo ảo dưới sự hỗ trợ của các thiết bị thông minh.  

GS.TS Vương Thanh Sơn - ĐH British Columbia (Canada) - cho rằng: trường ĐH là nơi dẫn dắt tư duy và tạo động lực cho sinh viên cùng kết nối với thị trường và doanh nghiệp. Ngược lại, một doanh nghiệp tích cực sẽ vừa là thị trường vừa là đối tác hợp tác trong đào tạo và nghiên cứu trong xu hướng cách mạng công nghiệp 4.0.

Ở khía cạnh đào tạo, ông Dương Đình Dũng cho rằng những cuộc cách mạng trước đây chỉ giúp 1 vài nước "hóa rồng". Tuy nhiên cuộc cách mạng 4.0 là sân chơi công bằng, là cơ hội cho các nước nhỏ bắt kịp dòng chảy công nghệ thông qua giáo dục ĐH và giáo dục nghề nghiệp.

"Để đáp ứng nhu cầu nhân lực, các trường phải thích ứng và thay đổi hoạt động đào tạo. Ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, số hóa bài giảng, sử dụng công nghệ thực tế ảo, ứng dụng không gian mở giúp sinh viên học tập mọi nơi, tăng cường đào tạo kỹ năng mềm cho người học… là những giải pháp quan trọng" - ông Dũng nói thêm.

Ông Nguyễn Hồng Minh - Tổng cục trưởng Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp (GDNN) - cho biết hiện nay, Bộ LĐTB&XH đang xây dựng Đề án thí điểm đào tạo, đào tạo lại người lao động thích ứng với cuộc cách mạng 4.0, trong đó tập trung vào một số giải pháp chính.

Thứ nhất, đổi mới quản lý GDNN, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý. Thứ hai, đổi mới chương trình, tổ chức hoạt động đào tạo.

Cụ thể, sẽ xây dựng thư viện điện tử, hệ thống đào tạo trực tuyến; khuyến khích các cơ sở GDNN xây dựng phòng học đa phương tiện, phòng chuyên môn hóa; hệ thống thiết bị ảo mô phỏng, thiết bị thực tế ảo, thiết bị dạy học thuật và các phần mềm ảo mô phỏng thiết bị dạy học thực tế trong dạy học cho các cơ sở GDNN.

Thứ ba, nâng cao năng lực của đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý GDNN. Giải pháp thứ tư là gắn kết với doanh nghiêp trong hoạt động đào tạo.

Đẩy mạnh phát triển đào tạo tại doanh nghiệp, phát triển các trường trong doanh nghiệp để đào tạo nhân lực phù hợp với công nghệ và tổ chức của doanh nghiệp.

MINH GIẢNG

Tìm khóa học

Kết quả tìm kiếm

Hàng loạt trường nổi tiếng quận 1 giảm chỉ tiêu tuyển sinh lớp 1

TTO - TTO - UBND quận 1, TP.HCM vừa công bố kế hoạch tuyển sinh đầu cấp năm học 2019-2020. Theo đó hàng loạt trường tiểu học nổi tiếng đã giảm chỉ tiêu tuyển sinh lớp 1 so với năm học trước.

Điểm chuẩn tuyển sinh lớp 10 tại Đồng Nai giảm sâu

TTO - TTO - Sở Giáo dục và đào tạo Đồng Nai vừa công bố điểm chuẩn tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2019-2020 đối với 22 trường tổ chức thi tuyển trên địa bàn. So với năm trước, điểm chuẩn của năm nay giảm mạnh.

TP.HCM: Quận 1 giảm tối đa thủ tục tuyển sinh lớp 6

TTO - TTO - Năm nay các trường THCS trên địa bàn quận 1, TP.HCM sẽ tuyển sinh lớp 6 trực tuyến, giảm tối đa các thủ tục cho phụ huynh học sinh - bà Lê Thị Bình, trưởng Phòng GD-ĐT quận, thông tin.

Nghệ An: 22 điểm 10 môn toán, không có điểm 10 môn văn lớp 10

TTO - TTO - Theo tổng hợp của Sở Giáo dục và đào tạo Nghệ An, kết quả kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2019-2020 của tỉnh này không có điểm 10 môn văn.

Bộ trưởng GD-ĐT: 'Toàn ngành cố gắng không để sai sót thi THPT quốc gia'

TTO - TTO - Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ vừa có chỉ đạo yêu cầu toàn ngành giáo dục và các địa phương cố gắng không để bất kỳ một sai sót đáng tiếc nào xảy ra ảnh hưởng đến chất lượng kỳ thi THPT quốc gia 2019.

Các trường có trách nhiệm giải đáp chi tiết cho thí sinh

TTO - TTO - Trong hai ngày 17 và 18-6, Bộ GD-ĐT tổ chức tập huấn phần mềm tuyển sinh ĐH-CĐ năm 2019 tại TP.HCM cho đại diện hơn 200 trường ĐH phía Nam.